در آستانه ايام ملکوتي ليالي قدر و ايام شهادت اميرمؤمنان، ليستي از کتب مربوط به آن وجود شريف را به محضرتان معرفي مينماييم .
1- مدينه المعاجز/ هاشم بن سليمان بحراني/ ت:سيد غريب عساکره مجد/ نشر ارمغان يوسف
اصل کتاب به زبان عربي است و در سه مجلد بارها به چاپ رسيده است. اين کتاب به زبان فارسي ترجمه شده است، آن همان بخشي که درباره فضائل و مناقب امام علي بن ابيطالب(ع) بوده است. طرح جلد زيبا و جذاب و ترجمه اي زيبا، پانصد و چهل و شش حديث از فضائل و کرامات امام علي (ع) را به بهترين وجه عرضه کرده است.
2- اختصاصات حضرت علي (ع)/ حسين عمادزاده/ نشر عمادزاده اصفهان
اين کتاب، شرحي است بر ويژگيها و خصايل والاي حضرت علي(ع) که اغلب از قول پيامبر اکرم(ص) روايت شده است، از جمله: "هر که علي را اذيت کند مرا اذيت کرده است"،"ذکر و ياد علي(ع) عبادت است" ، "يا علي ترا دوست نميدارد مگر مومن و دشمن نميدارد مگر منافق" و ....
3- اميرالمؤمنين در شعر شعرا از فردوسي تا امام خميني/آيت الله علي دواني/ نشر رهنمون
اين مجموعه حاوي قصايدي از 25شاعر و فقيه در ذکر مناقب حضرت علي(ع) است که ابتدا شرح حال مختصري از سراينده و آن گاه نمونهاي از اشعار درج گرديده است. برخي از اين شعرا عبارتاند از: فردوسي، ناصر خسرو، جامي، ميرداماد، شيخ بهايي، علامه سمناني، ملا هادي سبزواري، و امام خميني رحمت الله عليهم اجمعين. جناب استاد دواني را همگان به تحقيقات حديثي و رجالشان ميشناسند ولي در اين کتاب کم حجم و دوست داشتني جدا که سنگ تمام گذاشتهاند.
4- اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب/ احمد رحماني همداني/ ترجمه: حسين استادولي/ نشر منير
مرحوم آيت الله رحماني همداني اين کتاب را به عربي تاليف نموده و در 812 صفحه به چاپ رساندند. جناب آقاي حسين استادولي هم که به ويرايش و ترجمه شهره اهل تحقيقاند.
5- پيام امام اميرالمؤمنين/آيت الله ناصر مکارم شيرازي/ دارالکتب الاسلاميه
شرحي مختصر بر نهج البلاغه در چهار جلد. نگارنده نخست شرح و توضيحي درباره خطبه به دست داده آن گاه خطبه را به بخشهايي تقسيم کرده و در هر بخش نخست متن عربي خطبه و به دنبال آن ترجمه شرح و تفسير آن را آورده است. علاوه بر آن، شان نزول، نام خطبه و شماره خطبه و سند خطبه نيز درج شده است.
اين کتاب با همکاري جمعي از علما و به سرپرستي آيت الله ناصر مکارم شيرازي فراهم آمده است. ويژگي مهم کتاب، مقابله آن با متون تاريخي، روايات و احاديثي است که در کتب شيعه و سني نقل شده است.
6- نهج البلاغه / ترجمه: محمد دشتي/ مؤسسه تحقيقاتي اميرالمؤمنين
نهجالبلاغه را تا پيش از اين با ترجمه مرحوم"فيض الاسلام" ميشناختند و در پانويس تحقيقات به آن مراجعه ميدادند. ولي پس از ترجمه شيوا و درخور مرحوم محمد دشتي نهجالبلاغه وارد عرصه جديدي شد. نميدانم کشف الآياتهاي قديم را که به ضميمه قرآن ها چاپ ميشد را ديده بوديد از آن استفاده کرده بوديد يا نه؟ اين ترجمه از اين کتاب شريف با تمام احترامي که براي مرحوم فيض الاسلام و سيد جعفر شهيدي و عبدالمحمد آيتي قائليم؛ بدون شک سرآمد همه است.
7- دانشنامه اميرالمؤمنين/ محمد محمدي ري شهري/ عبدالهادي مسعودي/ نشردارالحديث
ميدانيد که دانشنامه يعني معتبرترين مرجع و رفرنس در يک حوزه. مجموعه دانشنامه اميرالمومنين(ع) بر پايه قرآن، حديث و تاريخ، نگاه جامعي است به زندگاني امير مؤمنان، سيره علوي و تاريخ حيات ايشان.
8- ده مقاله در حکمت عملي يا اخلاق مرتضوي/آيت الله مهدي الهي قمشه اي/ نشر قيام
شرح صد کلام از کلمات قصار اميرالمؤمنين با مقدمه آيتالله حسن زاده آملي. استاد مهدي الهي قمشهاي پدر دکتر حسين الهي قمشهاي است که در شبکه چهار جمعه، شبها حرفهاي نشنيدهاي از شعر و ادبيات و عرفان اسلامي دارد. استاد آيت الله مهدي الهي قمشهاي جزء اساتيد حکمت و عرفان تهران بوده اند. آيت الله حسن زاده آملي که از سرآمدان حوزه در روزگار ما هستند، در ايام سکونت در تهران و اندکي بعد از آن در کسوت شاگردي ايشان در آمده و کسب فيض نمودند. اين کتاب که روزگاري به خامهي جاندار استاد نگاشته شده بود با مقدمه شاگردي خلف احياء شده است. روح استاد شاد و سايه شاگرد مستدام باد.
9- فروغ ولايت/ آيت الله جعفر سبحاني/ نشر صحيفه
تاريخ تحليلي زندگاني اميرالمؤمنين(ع) به زبان فارسي. کتابي روان و همه فهم که در برخي از مراکز آموزش عالي به عنوان کتاب درسي ميشناسندش. اين کتاب چند ي پيش به زبان تايواني ترجمه شد.
تاريخ تحليلي زندگاني اميرالمؤمنين(ع) به زبان فارسي. کتابي روان و همه فهم که در برخي از مراکز آموزش عالي به عنوان کتاب درسي ميشناسندش. اين کتاب چند ي پيش به زبان تايواني ترجمه شد.
10- نشانهاي آن بينشان/ يوسفعلي ميرشکاک/ نشر سروش
يوسفعلي ميرشکاک را جملگي به عنوان يک قلندر شاعر ميشناسيم. اصلا در حال و هواي خودش هم مدتي هست که گم شده است. او در مدح و منقبت موليالموالي علي بن ابيطالب(ع) اقدام به جمعآوري سرودههايش اعم از رباعي، دوبيتي، غزل، مخمس، شعر آزاد و قصيده نموده است.
11- 1001 داستان از زندگاني امام علي(ع)/ محمد رضا رمزي اوحدي/نشر سعيد نوين
در مجموعه حاضر با استفاده از منابع مختلف هزار و يک و داستان کوتاه در ارتباط با علي (ع) گرد آمده است. اين داستانها در قالب شش عنوان نظام يافته که عبارتند از "تولد تا بعثت" ، "از بعثت تا ارتحال پيامبر " ، "دوران خانه نشيني امام علي " ، " حکومت داري امام علي (ع) و "داستانهاي متفرقه از زندگي امام علي(ع)". قابل توجه شيعيان قصه دوست!
12- زندگاني اميرالمؤمنين(ع)/ سيد هاشم رسولي محلاتي/ دفتر نشر فرهنگ اسلامي
نويسنده در کتاب حاضر، طي 14 فصل اطلاعات جامعي از زندگي حضرت وصي الاوصيا به دست ميدهد. مباحث کتاب بدين قرار است: نسب اميرالمومنين(ع)، ولادت اميرالمومنين(ع)، اتفاقات دوران ولادت تا هجرت و تا زمان رحلت رسول خدا(ص)، رهبري و ولايت، دوران حکومت پس از جنگ جمل تا شروع جنگ صفين، وقايع مربوط به جنگ صفين، دوران حکميت، جنايات خوارج، جنايات معاويه پس از جنگ صفين و نهروان تا شهادت اميرالمومنين(ع)، شهادت اميرالمومنين و فرزندان امام علي (ع). مهمترين شاخصه کتاب که آن را از بسياري از کارهاي شبيه به خود جدا ميکند زبان و بيان ساده آن است. همه فهم و زودياب.
13- امام علي بن ابيطالب(ع) /عبدالفتاح عبدالمقصود/ ت:سيد محمد مهدي جعفري/ نشر شرکت سهامي انتشار
هرچند عبدالمقصود نويسندهاي معاصر محسوب ميشود ولي کتابهايش از چنان غنايي برخوردار است که به عنوان منابع و مدارک تاريخي دست اول شناخته شده است. شاخصه اصلي اين کتاب هم تحليلي بودن آن است.
14- دانشنامه امام علي(ع)/ زير نظر علي اکبر رشاد/نشر دانش و انديشه معاصر
دانشنامه امام علي(ع) در شش هزار صفحه و در سيزده جلد سامان يافته است. اين موسوعه علمي، شامل يکصد و ده مدخل اصلي و حدود سه هزار مدخل فرعي در ده حوزه است که زيرنظر حجتالاسلام والمسلمين علياکبر رشاد در پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي و با همکاري بيش از دويست تن از دانشوران و استادان حوزه و دانشگاه تأليف شده است. از آن ميان عبارتند از:
حضرات آيات: عبدالله جوادي- محمد هادي معرفت- سيد محمد علي مدرسي ـ سيد مصطفي محقق داماد ـ محمد تقي سبحاني ـ سيد جعفر مرتضي عاملي- رضا استادي
و حجج اسلام:علي ابوالحسني (مُنذر)- علي رباني گلپايگاني- محمدعلي جاودان- رسول جعفريان - عبدالحسين خسرو پناه - علي ذوعلم و استاد رضا داوري اردکاني - استاد سيدجعفر شهيدي
در اين دانشنامه علاوه بر دوازده جلد اصلي، يک مجلد با عنوان «درآمد» حاوي مقدمه اصلي اثر، فهارس تفصيلي،. نمايههاي موضوعي، چکيده مقالات، شناختنامه قلمزنان و همکاران و . . . فراهم شده است.
ساختار موضوعي دانشنامه به شرح زير است:
حکمت و معرفت (جلد اول)/ مبدأ و معاد (جلد دوم)/ نبوت و امامت (جلد سوم)/ اخلاق و سلوک(جلد چهارم)/حقوق (جلد پنجم)/ سياست (جلد ششم)/ اقتصاد (جلد هفتم)/ تاريخ (جلد هشتم و نهم)/
سيره (مجلدات دهم و يازدهم)/ مرجعشناسي (جلد دوازدهم).
اين اثر همچنين برنده کتاب سال جمهوري اسلامي ايران در سال1382 ـ برترين پژوهش ديني کشور (کنگره دينپژوهان) 1380 ـ کتاب سال حوزه ـ 1382 ـ برنده جايزه هيأت داوران کتاب سال ولايت ـ 1382
15- اسرار غدير/ محمد باقر انصاري/ نشر مولود کعبه
جناب آقاي انصاري از محققين ممحض در زمينه تاريخ اسلام به شمار ميآيند . ايشان در حوزه سيرهشناسي، نسخهشناسي و تطبيق متون در چند اثر جديد خود روشي جديد ابداع کرده است. از ايشان پيش از اين کتاب اسرار فدک را معرفي کرده بوديم.
16- ترجمه الغدير/ عبدالحسين اميني/ ت: اکبر ثبوت/ نشر بنياد بعثت
در اين ليست کتابهايي هست که نيازي به معرفي و تبليغ ندارد. اين کتابها آنقدر بزرگند و نوسيندگانشان آنقدر بزرگوار که اصلا نياز به هيچ چيز ندازد. الغدير کتابي است که با آن ميتوان به غير شيعه فخر فروخت. شرح و تعريف اينکه الغدير چيست و صاحب الغدير کيست؟ تا به حال دستمايه تاليف چند کتاب شده است.
17- خصائص اميرالمؤمنين علي بن ابيطالب/ احمد بن علي نسائي/ نصرالله آيتي مقدم/ نشر دارالثقلين
تا به حال کاري را اختصاصا براي يک نفر انجام دادهايد ؟ فقط براي يک نفر؟ آن هم براي اينکه دوستش داشتهايد؟. خصائص نسائي مجموعهاي از مناقب و فضائل مولي الموالي علي بن ابيطالب است. خدا را شکر که اين کتاب از عربي به فارسي ترجمه شد تا ما بتوانيم به يکي از نابترين کتابهاي علوي دست پيدا کنيم.
18- کشف اليقين في فضائل اميرالمؤمنين/ حسن بن يوسف حلي (علامه حلي)/حميدرضا آژير/سازمان چلپ و انتشار
اصل کتاب همان طور که از اسمش هويداست به زبان عربي تاليف شده است. آن هم توسط مردي که مرجعيت شيعه از "او" کسب آبرو کرد. هنوز هم در فقه شيعه بسياري از فقها قول او را معيار و امارهاي براي فتاواشان ميدانند. راستي که اگر يک فقيه مبرز از فضائل علوي سخن بگويد خيالت راحت است که هرگز رنگ و بوي اغراق و غلو به چشم نميآيد.
19- ترجمه منظوم اشعار منسوب به اميرالمؤمنين/ محمد محقق/ نشر کشف الغطاء
در اين که همه اين اشعار از يکان شاعر هستي، حضرت امير؛ انشاد شده باشد اختلافاتي هست؛ ولي بسياري از اشعار اين کتاب بدون شک از ايشان است. قابل توجه همه شيعيان شاعري که دنبال قول معيار هستند . قابل توجه کساني که براي ساختن شعر و تواشيح عربي به دنبال شعر زيبا خود را به آب و آتش مي زنند.
20- جاذبه و دافعه امام علي/ شهيد مرتضي مطهري/ نشر صدرا
نوع نگاه استاد مطهري مثل هميشه با ديگران فرق ميکند. ذهن پويا و خلاق او هميشه افقي را ميبيند و مفاهيمي را تبيين ميکند که ناياب است و خواندني! اين کتاب کم حجم و پر ملات را بخوانيد حتي اگر کسي آن را به شما پيشنهاد نکرده باشد!
21- سياست نامه امام علي/محمد محمدي ري شهري/ ت: مهدي مهريزي/ نشردارالحديث
سياستنامه امام علي (ع) "برگردان جلد چهارم از مجموعه دوازده جلدي "موسوعه الامام علي بن ابيطالب في الکتاب و السنه و التاريخ تاليف "محمد محمدي ري شهري " است که در ده فصل سامان يافته است. در اين کتاب مجموعه سياستهاي حضرت علي (ع) در زمينههاي مختلف درج شده است. نگارنده در ابتداي کتاب دو نوع حکومت و سياست علوي و اموي را مقايسه ميکند، سپس اين موضوعات را فراهم ميآورد" مباني حکوت بر دلها"، "سياستهاي علي (ع) در باب اصلاحات"،" سياستهاي اداري"، "سياستهاي فرهنگي"،"سياستهاي اقتصادي"،"سياستهاي اجتماعي"، "سياستهاي قضايي"، "سياستهاي امنيتي"،"سياستهاي جنگي "و "سياستهاي حکومتي" .
22- سيماي امام علي به روايت اهل سنت/ هاشم بن سليمان بحراني/ ت: محمد اميني/ نشر مهام
نوشتار حاضز ترجمهاي است از کتاب"علي و السنه" که در کتب قديم از آن به"مناقب اميرالمومنين" نيز تعبير کردهاند. کتاب با پيشگفتاري درباره زندگي مولف آغاز شده، آن گاه 193حديث در باب مناقب اميرالمومنين ـ منقول از اهل سنت ـ به طبع رسيده است. احاديث با شماره و علامت ستاره نشان داده شده و ذيل هر يک توضيحات و پي نوشتهاي مربوط به آن درج گرديده است. اميدواريم که برادران اهل سنت دلگير نشوند. هرچند اگر شدند هم "خود کرده را تدبير نيست".
23- علي زيباترين سروده هستي/شهيد مصطفي چمران/ دفتر نشر فرهنگ اسلامي
کتاب حاضر شامل دست نوشتهها و نيز سه سخنراني از شهيد دکتر مصطفي چمران درباره امام علي (ع) است. عناوين سخنرانيها عبارتاند از":ذکر خدا و عدالت علي (ع)"، "از حکومت علي (ع) تا مهدي موعود
(عج) "و "امام علي (ع) تجلي عدل خدا ."مناجاتهايش که فوق العاده است؛فقط ببينيد با مولاي خود چگونه راز و نياز مي کند؟!
24- علي حقيقتي فراتر از اساطير/دکتر حسن رحيمپور ازغدي/ مؤسسه فرهنگي هنري شهيد بهشتي
کتاب حاضر حاوي نظريات و ديدگاههاي "رحيمپور ازغدي "در ماه مبارک رمضان است که به صورت گفت و گو (پرسش و پاسخ) از سيماي جمهوري اسلامي پخش شد . وي طي اين برنامه، ديدگاههاي امام علي (ع) را در خصوص اين موضوعات تبيين نموده است: جامعه ديني، حقوق مردم، تکاليف مردم و دولت در قبال يکديگر، توسعه، عدالت، کفر، فقر، سرمايهداري، خشونت، تجديد نظر طلبي، حق، تکليف، آزادي، ارکان حکومت ديني، دردهاي علي (ع) و ...
آن برنامهها براي بسياري از مردم ايران خاطره خوشي برجاي گذاشت و براي جناب رحيم پور ورود خوبي شد به مجامع علمي داخل و خارج از کشور. آقاي رحيم پور خدا قوت!
25- غرر الحکم و درر الکلم/ عبدالواحد آمدي/ سيد هاشم رسولي محلاتي/ دفتر نشر فرنگ اسلامي
مجموعهاي است از کلمات قصار اميرالمومنين علي (ع) که توسط "ابوالفتح عبدالواحد آمدي" گردآوري شده است. اين عبارات و کلمات طلايي ذيل موضوعات متنوعي چون :گناه، امر به معروف، خوشرويي، کوشش وجديت، ناداني، اندوه، ياد خدا، جواني و مهرباني سامان يافتهاند. عبارات عربي کتاب با ترجمه فارسي آن همراه است. در ابتداي کتاب هم فهرست الفبايي موضوعات ياد شده مندرج است .
26- ميناي قلم/جواد محدثي/ بوستان کتاب
مقالات شيوا و نثرهاي ادبي درباره امام علي بن ابيطالب جان عالمي به فداش، در اين مجموعه گردآمده است. عناوين برخي مقالات به اين شرح است: "نهجالبلاغه، نازله روح علي (ع)/ امام خميني (ره) "شهيد عظمت/ جبران خليل جبران",مرانيد که نوحهگرند/ جرج جرداق", "معشوق هشياران/ محمدتقي جعفري", "واقعيت نامتناهي علي (ع)/ محمدرضا حکيمي", "يک روح در چند بعد/ علي شريعتي", "ميزان کمال/ سيد محمود طالقاني", "در ساحل کلام علي (ع)/ جواد محدثي", "انسان کامل/ شهيد مرتضي مطهري", برکه آفتاب/ سيد صادق موسوي گرمارودي", "در سايهسار نخل ولايت/علي موسوي گرمارودي "و "صاحب ذوالفقار/ رشيدالدين ميبدي ."
27- ولايت علي در قرآن کريم و سنت پيامبر/سيد مرتضي عسگري/ دانشکده اصول دين
در اين کتاب با استناد به برخي آيات قرآني، احاديث و کتابهاي شيعه و سني، نقش و جايگاه امام علي(ع) و ولايت او (و امامان بعد از او) تبيين و بررسي شده است. موضوعات کتاب عبارتاند از: "نامههاي برخي از دانشمندان سني که شيعه شدهاند"، "چرا موضوع امامت در قرآن مطرح نشده است"، "چرا نام علي (ع) در قرآن نيامده است"، "امامت اهل بيت (ع) از ديدگاه روايات"، "حفظ و اجراي شريعت توسط اوصياي پيامبر (ص)"، و "جايگاه مهدي (عج) در منابع مکتب خلفا". و بسياري از سؤالهاي بي جواب ديگر.
28- فرحه الغري/ عبدالکريمبناحمد ابنطاوس/ محمدباقربنمحمدتقي مجلسي / نشر ميراث مکتوب
"فرحه" يعني شادي و "الغري" هم نام ديگر نجف است. پس نام فارسي کتاب ميشود "شادي نجف".کتاب حاضر، ترجمه و شرح مختصري است از کتاب "فرحه الغري "تاليف عبدالکريم بن احمد ابن طاوس(638ـ 693ق) به قلم محمدباقر مجلسي. اين کتاب، شامل مجموعه کرامات، شرح کوتاه زندگي، نحوه شهادت و شهادت و جايگاه تربت مقدس اميرالمومنين امام علي بن ابيطالب(ع) است. راستي اين کتاب چقدر معتبر بوده است که علامه مجلسي را راضي به ترجمه کرده است؟!
29- امام علي(ع) از ولادت تا شهادت/ سيد محمد کاظم قزويني/ ترجمه: علي کرمي/ نشر دليل ما
در اصل به زبان عربي است و به نام "الامام علي من المهد الي اللحد" . در اين کتاب شرح حال حضرت علي(ع) از ولادت تا شهادت بازگو شده است. مطالب کتاب با استناد به منابع متعدد شيعه و سني به رشته تحرير درآمده و حاوي مطالب متنوعي درباره زندگي، فضايل و کرامات حضرت علي (ع) است. در اين کتاب ضمن مروري بر مراحل کودکي، نحوه اسلام آوردن آن حضرت بيان ميشود. سپس اين مباحث فراهم ميآيد: ماجراي ليله المبيت، هجرت علي(ع) به مدينه، جنگهايي که علي(ع) در آنها شرکت داشته، روز مباهله، برخي فضايل (يقين,عفو, زهد, حکمت, عبادت و عدل)، حديث منزلت، روز غدير، سکوت علي(ع) و حکومت علي (ع)
30- امام علي صداي عدالت انسانيت/ جورج جرداق / سيد هادي خسروشاهي/ نشر فراهاني
در اين تحقيق به تفصيل درباره زندگي، اخلاق، عقايد، و فضايل امام علي(ع) سخن ميرود؛ به ويژه جنبههايي ناگفته از رفتار اجتماعي آن حضرت، عدالت گرايي، و شيوه حکومت ايشان بررسي و ارزيابي ميشود. اصل کتاب عربي است با نام زيباي "الامام علي صوت عداله الانسانيه"
رهبر معظم انقلاب از روي همين کتاب در نماز جمعه تهران در سال امام علي متني را خوانده و از جورج جرداق مسيحي براي اين کتاب تجليل نمودند.
توضيح: (اين عناوين جملگي به انتخاب سايت کتاب نيوز فهرست گرديده است).
)
